Psycholog czy psychoterapeuta, dlaczego ten wybór bywa trudny?
Kiedy od dłuższego czasu czujesz napięcie, smutek, lęk albo przeciążenie, samo rozpoczęcie poszukiwań pomocy może być trudne. Nazwy specjalistów brzmią podobnie, a zakres ich pracy częściowo się pokrywa. Nic więc dziwnego, że wiele osób zastanawia się, czy umówić się do psychologa, czy psychoterapeuty.
Nie musisz samodzielnie stawiać sobie diagnozy, aby wykonać pierwszy krok. Jeżeli nie wiesz, jaka forma pomocy będzie odpowiednia, możesz zacząć od konsultacji. Podczas spotkania specjalista zapyta o Twoją sytuację, potrzeby i trudności, a następnie pomoże określić możliwy kierunek dalszego działania.
Kim jest psycholog?
Psycholog to osoba, która ukończyła studia psychologiczne i posiada przygotowanie dotyczące funkcjonowania psychicznego człowieka. Może zajmować się między innymi konsultacją psychologiczną, diagnozą, opiniowaniem, psychoedukacją oraz poradnictwem. Dokładny zakres pomocy zależy od dodatkowego wykształcenia, doświadczenia i obszaru, w którym dany psycholog się specjalizuje.
Spotkanie z psychologiem może pomóc Ci nazwać to, czego obecnie doświadczasz, uporządkować sytuację i rozpoznać dostępne możliwości pomocy. Konsultacja nie musi automatycznie oznaczać rozpoczęcia długoterminowej pracy. Czasami wystarczy jedno lub kilka spotkań, aby lepiej zrozumieć problem i zdecydować, co dalej.
Kiedy warto zgłosić się do psychologa?
potrzebujesz wstępnego rozpoznania swojej sytuacji,
przeżywasz trudny moment i chcesz porozmawiać ze specjalistą,
potrzebujesz diagnozy psychologicznej lub opinii,
szukasz poradnictwa dotyczącego konkretnej trudności,
nie wiesz, jaka forma wsparcia będzie dla Ciebie odpowiednia,
chcesz uzyskać pomoc dla bliskiej osoby i dowiedzieć się, jakie kroki możesz podjąć.
Kim jest psychoterapeuta?
Psychoterapeuta jest specjalistą przygotowanym do prowadzenia psychoterapii. Kompetencje psychoterapeutyczne nie wynikają automatycznie z ukończenia studiów psychologicznych. Wymagają odrębnego, wieloletniego szkolenia podyplomowego, praktyki oraz pracy pod superwizją.
Psychoterapeuta może mieć podstawowe wykształcenie psychologiczne, medyczne, pedagogiczne albo ukończone studia w innym obszarze dopuszczonym przez daną szkołę psychoterapii. Dlatego przy wyborze specjalisty warto sprawdzić zarówno jego wykształcenie bazowe, jak i ukończone szkolenie psychoterapeutyczne, certyfikację oraz doświadczenie.
Psychoterapia jest procesem opartym na regularnych spotkaniach i ustalonych zasadach współpracy. Pomaga przyglądać się emocjom, schematom przeżywania, relacjom i sposobom reagowania, które mogą powodować cierpienie lub utrudniać codzienne funkcjonowanie.
Kiedy warto zgłosić się do psychoterapeuty?
masz trudności emocjonalne utrzymują się i powracają,
czujesz lęk, obniżony nastrój lub napięcie wpływają na codzienne życie,
powtarzają się problemy w relacjach,
przeżywasz kryzys lub konsekwencje trudnych doświadczeń,
chcesz lepiej rozumieć swoje emocje i reakcje,
dotychczasowe sposoby radzenia sobie przestały wystarczać,
zależy Ci na głębszej i regularnej pracy nad określonym obszarem życia.
Czym różni się psycholog od psychoterapeuty?
Najważniejsza różnica dotyczy przygotowania zawodowego oraz celu spotkań. Psycholog kończy studia psychologiczne, natomiast psychoterapeuta zdobywa osobne kwalifikacje do prowadzenia psychoterapii. Jedna osoba może być jednocześnie psychologiem i psychoterapeutą, jeżeli ukończyła oba rodzaje kształcenia.
Psycholog może pomóc w rozpoznaniu problemu, diagnozie, konsultacji i wyborze dalszej formy wsparcia. Psychoterapeuta prowadzi proces psychoterapii, który zwykle obejmuje regularne spotkania i pracę nad ustalonymi celami. Granice nie zawsze są jednak sztywne, ponieważ zakres pracy konkretnego specjalisty zależy także od jego dodatkowych kwalifikacji.
Psycholog, psychoterapeuta czy psychiatra?
Wątpliwości często dotyczą również psychiatry. Psychiatra jest lekarzem, który ukończył studia medyczne oraz specjalizację z psychiatrii. Może diagnozować zaburzenia psychiczne, oceniać stan zdrowia i, jeśli jest to potrzebne, przepisywać leki.
Psycholog i psychoterapeuta nie przepisują leków, jeśli jednocześnie nie są lekarzami. Pomoc psychiatryczna i psychoterapia nie muszą się wykluczać. W niektórych sytuacjach mogą być prowadzone równolegle, a decyzję o właściwej formie leczenia należy dopasować do stanu i potrzeb konkretnej osoby.
Jeśli objawy są bardzo nasilone, utrudniają podstawowe funkcjonowanie albo pojawiają się myśli o zrobieniu sobie krzywdy, potrzebna jest pilna pomoc. W bezpośrednim zagrożeniu życia należy zadzwonić pod numer 112 lub zgłosić się do najbliższej izby przyjęć albo szpitalnego oddziału ratunkowego.
Do kogo zgłosić się po pomoc, jeśli nadal nie wiesz czego potrzebujesz?
Nie musisz mieć pewności, czy potrzebujesz konsultacji psychologicznej, psychoterapii czy innej formy wsparcia. Pierwsze spotkanie może służyć właśnie temu, aby spokojnie przyjrzeć się sytuacji i ustalić kolejne kroki. Specjalista powinien także powiedzieć wprost, jeśli Twoje potrzeby wykraczają poza zakres jego kompetencji, oraz wskazać odpowiedni kierunek pomocy.
W gabinecie w Poznaniu oraz online możesz rozpocząć od konsultacji ze mną czyli dr n. med. Anną Klatkiewicz, certyfikowaną psychoterapeutką PTP, psychologiem i pedagogiem. Podczas spotkania wspólnie przyjrzymy się temu, z czym przychodzisz, i zastanowimy się, jaka forma pracy będzie odpowiednia. Z konsultacji mogą skorzystać osoby poszukujące pomocy dla siebie, a także zainteresowane wsparciem swoich bliskich.
Najczęstsze pytania o wybór psychologa lub psychoterapeuty
Czy psycholog może prowadzić psychoterapię?
Tak, jeśli poza studiami psychologicznymi ukończył odpowiednie szkolenie psychoterapeutyczne lub jest w jego trakcie i pracuje zgodnie ze standardami swojej organizacji szkolącej. Sam dyplom psychologa nie oznacza automatycznie posiadania kwalifikacji psychoterapeuty.
Czy psychoterapeuta musi być psychologiem?
Nie zawsze. Psychoterapeuci mogą posiadać różne wykształcenie bazowe, zależnie od wymagań szkoły i organizacji certyfikującej. Warto więc sprawdzić pełne kwalifikacje konkretnego specjalisty, a nie tylko używany przez niego tytuł.
Czy na pierwsze spotkanie lepiej umówić się do psychologa, czy psychoterapeuty?
Jeśli potrzebujesz wstępnego rozpoznania sytuacji i nie wiesz, jaka pomoc będzie właściwa, dobrym początkiem może być konsultacja psychologiczna. Jeżeli wiesz, że chcesz rozpocząć regularną pracę nad utrzymującymi się trudnościami, możesz zgłosić się bezpośrednio do psychoterapeuty.
Po czym poznać dobrego psychoterapeutę?
Warto sprawdzić jego szkolenie, certyfikację, doświadczenie, pracę pod superwizją oraz zasady współpracy. Istotne jest również to, czy podczas spotkań czujesz się traktowany z szacunkiem, możesz zadawać pytania i rozumiesz cel proponowanej pracy.
Czy można jednocześnie korzystać z pomocy psychiatry i psychoterapeuty?
Tak. Farmakoterapia i psychoterapia mogą być prowadzone równolegle, jeśli odpowiada to potrzebom danej osoby. Zakres leczenia powinien zostać ustalony indywidualnie ze specjalistami.
Czy konsultacja oznacza konieczność rozpoczęcia psychoterapii?
Nie. Konsultacja służy poznaniu sytuacji, określeniu potrzeb i omówieniu możliwych form pomocy. Decyzję o dalszej współpracy podejmujesz po uzyskaniu potrzebnych informacji.